Að þróa skilningarvit barnsins í gegnum leik

Að þróa skilningarvit barnsins í gegnum leik

Að þróa skilningarvit barnsins í gegnum leik

Leiktími býður upp á frábær tækifæri til að hvetja þróun skilningarvita barnsins, s.s. með lykt, snertingu, heyrn, sjón og bragði. Þú getur jafnvel hjálpað barninu að nota þessi skilningarvit til að auka andlega og líkamlega heilsu þess.

Hversu oft ætti ég að hafa leiktíma með barninu mínu?

Ekki hafa áhyggjur af því að skipuleggja leiktíma með barninu á hverjum degi. Ef barnið sýnist rólegt og þú nærð augnsambandi við það, það hreyfir fætur og hendur og gefur frá sér hljóð er það mjög líklega tilbúið til að leika!

Þetta gerist oftar þegar barnið er satt og búið að hvíla sig. Með tímanum lærirðu að lesa í merkin sem barnið gefur frá sér en ekki hafa áhyggjur þó það gerist ekki strax, þið eruð enn að læra á hvort annað.

Hvaða leikir og athafnir geta aukið þroska barnsins míns?

Sjón

Þrátt fyrir að sjón nýburans sé óskýr umfram 30 cm eða svo getur barnið farið að læra á útlínur andlits þíns. Leyfðu barninu að velta andlitinu þínu fyrir sér í leiktíma. Að horfaáandlitssvipi þína og hvernig þeir breytast spilar stórt hlutverk í þróun félagsfærni barnsins. Milli tveggja og fjögurra mánaða fer barnið að mynda augnsamband við þig. Viðbrögð þín við litlu merkjunum sem barnið gefur frá sér lætur það auka skynjun þess á sjálfu sér og hjálpar ykkur tveimur að mynda tengsl.

Annað sem gerist á þessum fyrstu mánuðum er að höfuð og augnhreyfingar fara að vera í takt. Þetta ýtir undir að barnið sér hluti á hreyfingu og skilur hvernig þeir tengjast öðrum hlutum í kringum þá. Þú getur hjálpað barninu að þróa þennan hæfileika með því að færa leikfang hægt framhjá sjónsviði þess og hvetja það til að fylgjast með.

Leikir – nýfædd börn til þriggja mánaða

Snerting

Frá um fimm mánaða aldri getur barnið farið að teygja sig í hluti. Þú getur hvatt líkamlegan þroska þess með því að setja leikfang þar sem barnið sér það en getur ekki alveg náð því. Sjáðu hvernig það teygir sig, rúllar og mjakar sér í áttina að því. Að hengja hringlu eða álíka þar sem barnið getur sparkað í það kennir því einnig orsök og afleiðingu.

Heyrn

Þegar þú talar við barnið þitt, gefðu því tækifæri á að „svara“ svo sem með brosi, hlátri eða hljóðum. Þegar barnið svarar, svaraðu aftur. Þetta sýnir áhuga á því sem barnið „segir“ og hvetur málþroskann og skilning.

Að babla og hlæja með barninu er einnig gott fyrir þig. Þessi samskipti auka oxýtósínframleiðslu og býr til enn nánana samband milli barns og foreldris.

Hversu mikinn tíma á ég að taka í að einbeita mér að barninu?

Barnið getur ekki veitt einhverju einu athygli í einu eins og eldra barn eða fullorðinn. Barnið getur fljótt orðið þreytt á mikilli örvun. Lærðu að lesa í táknin sem segja að barnið sé orðið þreytt:

  • Nuddar augun
  • Lítur í aðra átt
  • Óróleiki, grátur
  • Reisir bakið
  • Lokar augunum eða sofnar

Þegar þú telur að barnið hafi fengið nóg skaltu gefa því pásu og taka leikföngin í burtu og taktu það í fangið eða syngdu fyrir það. Ef það virðist þreytt, settu það í rúmið

Ætti ég að fara á mömmu- eða barnahittinga?

Þú ert fyrsti leikfélagi barnsins þíns og það gefur því heilmikla örvun fyrstu mánuðina. Allt sem þið gerið saman – knúsist, grettið ykkur, talið, syngið, lesa sögur og skoðið ýmis leikföng og hluti – allt þetta veitir barninu þínu mikla örvun.

Eftir því sem barnið eldist gætirðu íhugað að fara þar sem þið hittið önnur börn. Þrátt fyrir að börn fari í raun ekki að leika við önnur börn fyrr en um eins og hálfs árs aldurinn getur slíkt samt haft sína kosti.

Ein rannsókn skoðaði sex mánaða börn sem fóru í tónlistartíma einu sinni í viku sem snerist um söngva og að leika á hljóðfæri. Þessi börn höfðu betri skilning á tónlist og þróuðu snemma með sér samskiptahæfileika, miðað við samanburðarhópinn, en þau börn hlustuðu einungis á tónlist á meðan þau léku sér með leikföng.

Að hittast með börnin getur verið frábær leið að hitta aðra foreldra og að finna framtíðarleikfélaga fyrir barnið þitt. Það er líka frábært að komast út úr húsi og skipta um umhverfi. Ef þú ert glaðari og hressari, ertu líka betri félagsskapur fyrir barnið þitt!

Heimild: Babycenter.com 

Stórsniðugt: Sandur úr Cheerios!

Stórsniðugt: Sandur úr Cheerios!

Stórsniðugt: Sandur úr Cheerios!

Alma Rut heldur úti síðunum Leikum okkur á Instagram og Facebook. Alma Rut ákvað að prófa að búa til sand fyrir dóttur sína eftir að hún sá hugmyndina á Pinterest, sand úr Cheerios.

Alma varð nefnilega vör við að dóttir hennar var mikið að setja sand og steina upp í sig. Henni fannst þetta stórsniðug hugmynd og ákvað að prufa að búa til sand úr Seríósi, eins og við köllum það á íslensku! Þú tekur bara morgunkornið og setur það í matvinnsluvél og hellir í ílát! Gaman að leika og má borða. Gæti það verið betra?

Svo er líka hægt að hafa Seríósið bara heilt og búa til dýragarð eða frumskóg!

Smellið á hnappana hér að neðan til að fara inn á síður Leikum okkur hjá Ölmu Rut. Margar frábærar hugmyndir fyrir foreldra og börn!

 

Hvað eiga tveggja ára börn að geta og kunna?

Hvað eiga tveggja ára börn að geta og kunna?

Hvað eiga tveggja ára börn að geta og kunna?

Foreldrar sem fylgjast vel með þroska barna sinna þurfa að vita ýmsa hluti til að sjá hvort barnið sé að þroskast á eðlilegan hátt. Tveggja ára börn eru að læra ýmislegt og það sem þeim finnst einna skemmtilegast er að segja: „Nei!“

Þetta er aldurinn sem persóna barnsins fer að kom í ljós og þau fara að þroska sín eigin karaktereinkenni.

Þetta á tveggja ára barnið þitt að geta:

Hreyfiþroski

Standa á tám

Sparka í bolta

Fara að hlaupa

Klifra upp og niður af húsgögnum án hjálpar

Ganga upp og niður stiga án hjálpar

Henda bolta

Halda á stóru leikfangi eða nokkrum leikföngum á meðan það gengur

Þú hefur væntanlega tekið eftir að barnið er hætt að hika í göngu og gangan er orðin þjálli, hæl-tá ganga eins og fullorðnir ganga. Næstu mánuðina fer barnið að geta hlaupið á skipulagðan hátt, labbað aftur á bak, hlaupið fyrir horn og með smá hjálp, staðið á öðrum fæti.

Þau auka hreyfiþroska sinn með því að hlaupa, leika, renna sér í rennibraut og klifra. Það er gott fyrir þau að fara út á hverjum degi og fá frjálsan leik og að kanna ýmislegt. Það hefur líka góð sálræn áhrif á þau. Þú þarft samt að fylgjast með.

 

Hendur og fingur

Barnið á að geta:

Teiknað

Hellt hlutum úr kassa og tekið þá úr kassanum

Byggt turn úr fjórum kubbum eða fleirum

Núna ætti barnið að geta samhæft hreyfingar úlnliðs, fingra og lófa svo þau ættu að geta opnað kringlóttan hurðarhún eða opnað krukku með skrúfuðu loki. Þau ættu að geta haldið á lit eða blýanti, jafnvel þó gripið sé ekki fullkomið.

Þau ættu að geta teiknað línur og hringi á pappír

Þau ættu að geta haldið athygli lengur en þegar þau voru 18 mánaða og þau ættu að geta flett blaðsíðu bókar og tekið meiri þátt þegar þið lesið saman.

Að teikna, byggja með kubbum eða setja eitthvað saman heldur þeim ánægðum lengi.

Smábarnið ætti að sýna tilhneigingu til að nota hægri eða vinstri hönd meira á þessum aldri. Það er samt enginn þrýstingur að láta þau velja á þessum aldri, þau gera það seinna. Sum börn eru jafnvíg á báðar hendur. Láttu það gerast á eðlilegan hátt.

Málþroski

Barnið ætti að geta:

Bent á hluti eða myndir þegar þú nefnir þau

Segja nöfn foreldra, systkina, líkamshluta og annara hluta

Segja setningu með tveimur til fjórum orðum

Fylgja einföldum leiðbeiningum

Endurtaka orð sem það heyrir í samtölum

Tveggja ára barn ætti að geta sagt setningar á borð við: „Mamma, ég vil köku,“ í stað „mamma kaka.“

Þau fara einnig að nota „ég“ í stað þess að segja eigið nafn. Börn eru misjöfn að þessu leyti samt, þannig ekki hafa áhyggjur þó jafnaldrar tali meira en barnið þitt. Drengir fara líka seinna að tala en stúlkur.

Á þessum aldri skilur barnið meira en það getur tjáð sig um. Hvettu barnið áfram, segðu þeim hvað muni gerast á morgun og láttu það vita þegar athöfn er hætt og kominn er tími á eitthvað annað.

Þú gerir mest gagn með því að tala við barnið og lesa fyrir það. Notaðu þannig bækur að barnið bendir á hluti og endurtekur orðin. Með auknum málþroska njóta þau ljóða og brandara.

Félagshæfni

Barnið þitt kann að:

Herma eftir öðrum, sérstaklega fullorðnu fólki og eldri börnum

Verða spennt í kringum aðra krakka

Sýnt aukið sjálfstæði

Leikið við hlið annarra barna í stað þess að leika við þau

Sýnt aukna þrjósku eða mótþróa (gera hluti sem þú bannaðir)

Á þessum aldri verða þau varari við að þau eru einstök, ekki hluti af öðrum.

Þau telja sig nafla alheimsins og að deila hlutum eru þau sjaldan spennt fyrir.  Þau leika við hlið annarra barna en eiga ekki í samskiptum við þau, nema þau taki leikfang af þeim. Þetta er eðlilegt. Að spyrja barnið: „Hvernig fyndist þér að ég gerði þetta við þig?“ þýðir ekkert á þessum aldri, þannig fylgstu vel með barninu.

Barnið kann að tala við bangsann sinn á sama hátt og þú talar við það. Mundu því að vera góð fyrirmynd!

Lærdómur, hugsun

Barnið ætti að geta:

Fundið hluti, þó það sé undir einhverju

Flokka hluti af mismunandi lögun og litum

Endað setningar á lögum eða ljóðum í bókum sem þau kannast við

Leika einfalda hermileiki

Fylgja leiðbeininum í tveimur hlutum, s.s. „kláraðu djúsinn og réttu mér síðan glasið“.

Tökin á málinu aukast og þau fara að nota hugann til vandamálalausna. Þau fara einnig að skilja framtíð, s.s. „ég skal lesa fyrir þig sögu þegar við erum búin að bursta tennurnar.“

Þau fara að skilja tölur þannig þú getur farið að telja. Leikurinn verður flóknari og þau búa kannski til senu í kringum eitt leikfang en aðra fyrir annað leikfang.

Þroskamunur

Talaðu við lækninn ef barnið getur ekki:

Gengið eðlilega. Þau ætti ekki að ganga bara á tánum eða mjög óstöðuglega

Segja tveggja orða setningu

Herma eftir orðum eða athöfnum

Fylgja einföldum leiðbeiningum

Muna hæfni sem þau mundu áður

Skjátími

Við tveggja ára aldur geta börn lært af þáttum, en þau ættu ekki að horfa lengur en klukkustund á dag. Of mikill skjátími getur leitt til minnkandi hreyfingar og erfiðleika við svefn. Þú ættir alltaf að horfa með barninu. Ekki nota sjónvarpið sem bakgrunnshávaða, ef enginn er að horfa, slökktu á því.

 

Heimild: WebMd

 

Hvettu börnin þín til að leika sér!

Hvettu börnin þín til að leika sér!

Hvettu börnin þín til að leika sér!

Foreldrar hafa sennilega alltaf sagt við orkumikil börn: „Farðu út að leika þér!“ Þrátt fyrir það, hafa þau sennilega ekki haft hugmynd um að þau væru að ýta undir tilfinninga-og taugaþroska, vitrænan þroska, aukna tungumálafærni og sjálfsstjórn barna ásamt félagsþroska og breytingu á heilaþroska sem hjálpar börnum í markmiðasetningu og færni í að draga úr áreiti.

Með öðrum orðum: Leikurinn er heilbrigður þroski. Fjölmargar rannsóknir í gegnum árin hafa einmitt sýnt sömu niðurstöður, og nýjasta rannsóknin sem birt var á dögunum í tímaritinu Pediatrics, segir að leikurinn hjálpi einnig börnum að eiga við streitu. Það sem meira er, leikurinn ýtir undir góð, stöðug og nærandi sambönd við umönnunaraðilana sem börnin þurfa á að halda til að þrífast.

Skilgreining leiksins er ekki einföld eða hægt að útskýra til fullnustu en rannsakendur eru sammála um að leikurinn þróist á náttúrulegan hátt, noti virka þátttöku og leiði til hamingju og uppgötvanna. Hann er einnig valkvæður, skemmtilegur og óvæntur, með engu sérstöku markmiði.

BarnasálfræðingurinnEileen Kennedy-Moore, PhD, segir að til séu tvær gerðir leiks: „Leikurinn er barnsmiðaður, hann snýst um að kanna hluti. Smábarnið setur allt í munninn á sér, það er forvitið um heiminn. Líkamlegur leikur snýst um átök og að veltast um, börn hlaupa og hreyfa sig. Félagslegur leikur getur snúist um að barn fylgist með öðru barni leika sér, leikur sér við hlið þess, og fer svo að taka þátt í honum og þau deila sameiginlegum markmiðum. Hermileikur er þegar börn bregða sér í hlutverk, t.d. verður mamman eða pabbinn. Það er áhugavert að þetta gerist á sama þroskaskeiði hjá öllum börnum víða um veröld, sérstaklega á leikskólaaldrinum.“

Frjáls leikur hvetur börn til að finna út hvað þau vilja sjálf, hverju þau hafa áhuga á. Ef fullorðinn stýrir leiknum er hann meira til lærdóms og hefur sérstakt markmið í huga.

Kennedy-Moore segir: „Fullorðinsstýrður leikur snýst ekki um að hinn fullorðni sé að leggja börnum línurnar heldur spyr hann börnin spurninga sem hvetur þau til að hugsa. T.a.m. ef foreldri situr með barni að leysa púsluspil gæti hann sagt: „Ég sé að guli liturinn er hér ráðandi. Sérð þú einhver gul púsl?“ Að spyrja spurninga án þess að gefa svörin gefur barninu tækifæri á að sanna sig, vita rétta svarið.

Leikurinn er einnig leið barnsins til að losa um streitu. Búi barnið í mjög streituvaldandi umhverfi er nauðsynlegt fyrir það að fá tíma til að leika sér.

Leik-ráð frá Kennedy-Moore

Engin tæki. Það er engin rétt tímalengd fyrir börn að leika sér – en fylgstu með skjátíma barnanna. Hún segir: „Að spila tölvuleik við vini sína er ekki það sama og í raunheimi, þar sem börnin semja reglurnar, stunda samvinnu og keppa við hvert annað.“

Að leika einn er gott…upp að vissu marki: „Að leika sér eitt getur verið yndislegt og það eykur ímyndunaraflið. Til dæmis elska börn að leika ein með Lego.“ Leiki barnið alltaf eitt getur það verið viðvörunarmerki vegna félagslegrar einangrunar.

Fagnaðu óskipulögðum leik. Börnin segja: „Mér leiðist!“ og foreldrarnir stökkva til björgunar. Kennedy-Moore segir: „Ef foreldrar geta staðist það, kvartar barnið sáran og svo – gerist dálítið dásamlegt: Börn finna sér eitthvað að gera. Það er einstakur hæfileiki að fylgja eigin forvitni, skemmta sér sjálfum og stjórna tilfinningum.“

Leikurinn sjálfur er málið. „Leikurinn er mikilvægur og dýrmætur, þrátt fyrir að hann sé ekki í stöðugri, sýnilegri þróun í hvert skipti. Leikurinn er eins og listin – að læra að kunna að meta hann.“

Heimild: WebMd

 

 

Mistök sem foreldrar leikskólabarna eiga til að gera

Mistök sem foreldrar leikskólabarna eiga til að gera

Mistök sem foreldrar leikskólabarna eiga til að gera

Stundum er erfitt að eiga barn á leikskólaaldri…viðurkennum það bara. Þau kunna að ýta á alla takkana okkar og við missum þolinmæðina. Örvæntið ei, því þið eruð ekki ein! Leikskólakrakkar vilja vera sjálfstæð og það getur reynt á taugar foreldranna. Börnin vilja samt sem áður athygli og ást ykkar, það verður ávallt að hafa í huga.

Michele Borba, höfundur bókarinnarThe Big Book of Parenting Solutions, segir: „Þessi aldur (3-5) er athafnasamastur og getur valdið hvað mestum árekstrum í uppeldinu.“

Hér eru átta mistök sem foreldrar gera í uppeldi þessara barna.

Að gefa eftir rútínuna

Stöðugleiki og festa er afskaplega nauðsynleg fyrir leikskólabörn. Ef rútínan fer forgörðum eiga börnin til að verða óróleg, ringluð og geta farið að sýna óæskilega hegðun, eða getur það ýtt undir bræðisköst. Þau skilja ekki að stundum má eitthvað og stundum ekki.

Ef mamma leyfir barninu að leika í 10 mínútur áður en farið er í leikskólann, en daginn eftir þarf það að fara beint út í bíl, eða mamma las sögu fyrir svefn í gærkvöldi en ekki í kvöld, þau eiga mjög erfitt með að skilja slíkt.

Lagaðu það: Vertu samkvæm sjálfri/sjálfum þér eins og þú getur – hvort sem um er að ræða aga, svefnvenjur eða matartíma. Ef þú heldur rútínu 90% tímans og barninu líður vel, þá líður þér einnig vel og það er í lagi að gefa smá slaka.

Einbeita sér að því neikvæða

Það er auðveldara að sjá neikvæða hegðun barnsins – t.d. öskur og læti – og sjá ekki hið góða. Foreldrar kynna að einbeita sér að því sem þeir vilja ekki að barnið geri. Þeir segja: „Ekki lemja. Ekki öskra. Ekki segja „kúkur.““

Lagaðu það: Taktu eftir því þegar barnið hegðar sér vel og verðlaunaðu góða hegðun. Þú getur hrósað barninu, faðmað það eða kysst. Það virkilega gleður börn á þessum aldri. Þú getur líka sagt: „Þetta var flott hjá þér, hvernig þú sast kyrr og hlustaðir,“ eða: „Það var fallegt að sjá hvað þú varst góð/ur við barnið á rólóinum.“

Að taka ekki eftir viðvörunareinkennum

Foreldar eiga það til að reyna að eiga við börnin sín þegar þau eru í bræðiskasti með því að segja: „Slakaðu á, róaðu þig,“ en þú gætir alveg eins reynt að kenna gullfiski eitthvað. Þú hefur tækifæri áður en kastið á sér stað, ekki þegar reiðin tekur öll völd. Þá heyrir barnið ekki neitt.

Lagaðu það: Fylgstu með barninu þínu, sjáðu fyrir hvaða aðstæður barnið á erfitt með að höndla. Oft eru hættumerki hungur, þreyta og leiði. Ekki taka barnið í búðir nema það hafi tekið blund eða borðað áður.

Að hvetja vælið

Ef þú kannast við að væl barnsins fari í taugarnar á þér, t.d. ef þú ert að búa til matinn og barnið fer að skæla og segist vilja fara í heimsókn til vinar síns eða í tölvuna. Oft gefa foreldrar eftir til að kaupa sér frið en sá stundarfriður er dýrkeyptur, því börnin sjá að þetta virkaði og ýtir þetta undir slíka hegðun. Barnið er eldsnöggt að sjá veiku punktana og ýtir á þá aftur og aftur. Það er að átta sig á hvernig hlutirnir virka.

Lagaðu það: Hunsaðu vælið. Svo lengi sem það er ekki alvarlegur grátur, meira væl og kvabb, er betra að hunsa það. Ef þú gefur þig ekki mun barnið að lokum hugsa: „Jæja, þetta virkaði ekki.“

Of mikið að gera

Foreldrar ætla börnum sínum stundum um of. Þeir skrá þau í fótbolta, danstíma og fleira. Svo verða þeir hissa þegar barnið fer ekki upp í rúm og steinsofnar eftir athafnamikinn dag. Vandinn er að þau eru enn upptrekkt og þurfa tíma til að ná sér niður og róast. Öll börn þurfa þess, sérstaklega leikskólabörn. Það er líka áreiti og erfitt að vera í leikskóla í marga klukkutíma á dag.

Lagaðu það: Ekki láta barnið hafa allt of mikið að gera eða skutla því í athafnir, hverja á fætur annarri. Gefðu barninu tíma til að ná sér niður þegar það kemur heim úr leikskólanum.

Að vanmeta mikilvægi leiksins

Mörgum foreldrum finnst að þeir ættu að hafa barnið í einhverskonar „prógrammi“ til að þau fái forskot á lífið. Það er hinsvegar ekki alltaf raunin. Það sem gefur þeim einna mest er frjáls leikur. Það á við um hermileiki, þykjustuleiki og ærslaleiki. Þannig þroskast heili þeirra best. Börnin læra afskaplega mikið í leikjum, bæði um sig sjálf og aðra.

Lagaðu það: Gefðu barninu tíma og rými til að leika sér. Leyfðu því sjálfu að ráða leiknum.

Að láta daglegt áreiti ná yfirhöndinni

Barnið þitt kann að leika sér sjálft og unað sér. Það þarf samt athygli þína. Ef það er eitthvað sem þau þrá er það að mamma eða pabbi setjist á gólfið og leiki við þau. Margir foreldrar vinna heima, gleyma sér í símanum eða sjónvarpsgláp og það kemur niður á samverustundum með barninu.

Lagaðu það: Settu tíma sem þú ætlar að verja með barninu og vertu með því allan tímann. Bara hálftími á dag af slíkum leik þar sem barnið fær óskipta athygli þína getur gefið ykkur mjög mikið. Það er betra en allur dagurinn þar sem foreldrar eru með hugann annarsstaðar.

Að bregðast harkalega við lygum

Stundum verða foreldrar reiðir þegar barnið lýgur. Foreldrar ættu frekar að horfa á slíka hegðun sem tilraunastarfsemi hjá barninu frekar en alvarlegt siðferðisbrot. Þegar börn fara að ljúga er það þroskamerki. Það er bæði spennandi en líka ógnvænlegt. Þau fá ýmsar tilfinningar. Þegar foreldrar „fríka út“ yfir því og halda að barnið endi sem glæpamaður, verða þau að hugsa sig aðeins um, því flest börn gera eitthvað svipað á einhverjum tímapunkti.

Lagaðu það: Ekki bregðast of harkalega við. Að segja ósatt á köflum er eðlilegur hluti þroska barns. Ekki hanga í lyginni sjálfri. Ef barnið neitar að hafa sullað niður geturðu einfaldlega sagt: „Þér líður illa yfir þessu og ég skil það.“

Að vera foreldri tekur tíma, þolinmæði og ást. Það þarf alltaf að hafa hugfast að breytingar eiga sér ekki stað yfir nóttu. Ef það tekst ekki í fyrstu tilraun, reyndu aftur. Og aftur.

 

Heimild: WebMd

 

Pin It on Pinterest